لوله CBC (لوله EDTA)
لوله CBC برای شمارش کامل سلول‌های خون: K2 و K3، وکیوم و غیروکیوم، در حجم‌های ۲ و ۳ میلیلیتر، به‌همراه لوله ۱ میلیلیتری مخصوص نوزادان و کودکان. پرمصرف‌ترین لوله هر آزمایشگاه خون‌شناسی.
۰ کالا
لوله CBC چیست و چطور کار میکند؟
لوله CBC حاوی EDTA (اتیلن‌دی‌آمین‌تترااستیک اسید) است؛ ماده‌ای که کلسیم خون را به خودش میگیرد. چون کلسیم برای لخته شدن لازم است، خون در لوله مایع می‌ماند. مزیت EDTA نسبت به ضدانعقادهای دیگر این است که شکل و اندازهٔ گلبول‌ها و پلاکت‌ها را بهتر از بقیه حفظ میکند؛ به همین دلیل ضدانعقاد اصلی شمارش سلول‌های خون است.
کاربردها
- شمارش کامل خون (CBC) و اندیس‌های گلبولی
- HbA1c (هموگلوبین گلیکوزیله)
- شمارش رتیکولوسیت
- گسترش خونی (لام خون محیطی)
- در بسیاری از آزمایشگاه‌ها، تعیین گروه خون
فرق لوله K2 و K3
| K2 EDTA | K3 EDTA | |
|---|---|---|
| نمک | دی‌پتاسیم | تری‌پتاسیم |
| شکل معمول | خشک، پاشیده روی دیوارهٔ لوله | مایع |
| رقیق شدن نمونه | ندارد | کمی، به دلیل حجم مایع |
| نکته | ضدانعقاد توصیه‌شدهٔ مراجع بین‌المللی خون‌شناسی برای شمارش سلولی | با نگهداری طولانی، اثرش بر اندازهٔ گلبول قرمز بیشتر است |
انتخاب بین این دو بیشتر به دستگاه سل‌کانتر، روال کنترل کیفی و عادت آزمایشگاه بستگی دارد. اگر آزمایشگاه شما سال‌ها با یکی کار کرده، تغییر آن را با کنترل کیفی هماهنگ کنید.
کدام حجم را انتخاب کنم؟
- ۳ میلیلیتر: برای بزرگسالان، وقتی علاوه بر CBC آزمایشهای دیگری هم روی همین نمونه انجام میشود.
- ۲ میلیلیتر: برای بیشتر درخواست‌های روزمرهٔ CBC کافی است و حجم کمتری از بیمار میگیرد.
- ۱ میلیلیتر کودکان: برای نوزادان و کودکان که نمی‌شود خون زیادی گرفت. مقدار EDTA در این لوله برای حجم کم تنظیم شده، پس نسبت خون به ضدانعقاد درست می‌ماند. ریختن ۱ میلیلیتر خون در لوله ۳ میلیلیتری این نسبت را به هم می‌زند.
وکیوم، غیروکیوم یا طرح وکیوم؟
- لوله CBC وکیوم: خلأ تنظیم‌شده دارد، با هولدر و سرسوزن استفاده میشود و خودش حجم دقیق را میکشد.
- لوله CBC غیروکیوم: برای نمونه‌گیری با سرنگ؛ خون پس از گرفتن به لوله منتقل میشود.
- لوله CBC طرح وکیوم: درب لولههای وکیوم را دارد ولی خلأ ندارد؛ یعنی مثل لوله غیروکیوم با سرنگ پر میشود، با ظاهر و درب لوله وکیوم.
در هر سه نوع، پر کردن تا حجم اسمی لوله اهمیت دارد؛ در لولههای غیروکیوم و طرح وکیوم، این به دقت نمونهگیر بستگی دارد.
نکته‌های نمونه‌گیری و نگهداری
- پر کردن تا خط نشانه: لوله‌ای که کم پر شده EDTA اضافه دارد؛ این باعث چروکیدن گلبول‌های قرمز و تغییر هماتوکریت و اندیس‌ها میشود.
- مخلوط کردن بلافاصله: لوله را بلافاصله پس از نمونه‌گیری حدود ۸ تا ۱۰ بار به آرامی سر و ته کنید. لخته‌های ریز در لوله‌ای که مخلوط نشده، شمارش پلاکت را به‌دروغ پایین نشان می‌دهند.
- تکان ندهید: تکان شدید باعث همولیز میشود.
- زمان تا آزمایش: نمونه را هرچه زودتر به آزمایشگاه برسانید. گسترش خونی بهتر است در چند ساعت اول تهیه شود، چون شکل سلول‌ها با گذشت زمان در EDTA تغییر میکند.
- ترتیب خون‌گیری: لوله CBC معمولاً آخرین لوله است تا EDTA به لولههای سرم و سیترات نرسد.
خرید لوله CBC
قیمت روز هر نوع لوله CBC روی همین صفحه است. اگر برای آزمایشگاه یا مرکز درمانی خرید می‌کنید، می‌توانید لوله CBC را کنار لوله ژلدار، لوله PT و PTT و سرسمپلر در یک سفارش بخرید و یک پیش‌فاکتور و یک فاکتور بگیرید.
پرسش‌های متداول
لوله CBC طرح وکیوم با لوله وکیوم چه فرقی دارد؟
لوله طرح وکیوم درب لولههای وکیوم را دارد ولی خلأ ندارد، پس خون را خودش نمیکشد و با سرنگ پر میشود. لوله وکیوم با هولدر و سرسوزن، حجم دقیق را خودش میکشد.
لوله CBC وکیوم بهتر است یا غیروکیوم؟
لوله وکیوم حجم دقیق را خودش میکشد و نسبت خون به EDTA را مستقل از نمونهگیر درست نگه میدارد. لوله غیروکیوم برای وقتی است که خون با سرنگ گرفته و به لوله منتقل میشود؛ در این حالت پر کردن تا خط نشانه به دقت نمونهگیر بستگی دارد.
فرق لوله CBC با لوله EDTA چیست؟
فرقی ندارند؛ هر دو نام برای یک لولهاند. «لوله CBC» نام آن بر اساس کاربرد اصلی و «لوله EDTA» بر اساس ضدانعقادش است.
لوله CBC برای آزمایش قند یا بیوشیمی هم مناسب است؟
برای بیشتر آزمایشهای بیوشیمی نه. EDTA کلسیم را میگیرد و روی آزمایشهایی مثل کلسیم، پتاسیم و آلکالین فسفاتاز اثر میگذارد. برای بیوشیمی از لوله ژلدار، لوله ساده یا لوله هپارین استفاده کنید.
چرا لوله ۱ میلیلیتری کودکان جداست؟
چون مقدار EDTA آن برای ۱ میلیلیتر خون تنظیم شده. اگر خون کم را در لوله بزرگتر بریزید، ضدانعقاد نسبت به خون زیاد میشود و نتیجه تغییر میکند.
نمونهٔ لوله CBC را تا کی میشود آزمایش کرد؟
بهتر است هرچه زودتر. مدت پایداری به نوع آزمایش، دمای نگهداری و دستگاه بستگی دارد؛ دستورالعمل آزمایشگاه خودتان ملاک است.