لوله PT و PTT (لوله سیترات)
لوله سیترات سدیم برای آزمایش‌های انعقادی: PT، PTT، INR و فیبرینوژن. در دو نوع ساده و وکیوم. حساس‌ترین لوله به پر شدن دقیق.
۰ کالا
لوله PT چطور کار می‌کند؟
سیترات سدیم کلسیم خون را می‌گیرد و جلوی لخته شدن را می‌گیرد، ولی برخلاف EDTA این اثر برگشت‌پذیر است. در آزمایشگاه، پلاسما جدا و دوباره به آن کلسیم و معرف اضافه میشود، و دستگاه زمان لخته شدن را می‌سنجد. به همین دلیل سیترات ضدانعقاد اصلی آزمایش‌های انعقادی است.
کاربردها
- زمان پروترومبین (PT) و INR، از جمله برای پایش بیمارانی که داروی ضدانعقاد خوراکی مصرف میکنند
- زمان ترومبوپلاستین نسبی (PTT یا aPTT)
- فیبرینوژن
- بسیاری از آزمایش‌های تخصصی انعقاد
چرا نسبت ۹ به ۱ این‌قدر مهم است؟
نتیجهٔ آزمایش انعقاد به مقدار سیترات نسبت به خون بستگی دارد، و این نسبت باید دقیقاً ۹ حجم خون به ۱ حجم ضدانعقاد باشد. لوله‌ای که کم پر شده، سیترات اضافه دارد؛ این سیترات اضافه کلسیمی را که آزمایشگاه بعداً اضافه می‌کند هم می‌گیرد و زمان انعقاد را طولانیتر از واقعیت نشان می‌دهد. نتیجه می‌تواند تغییر دوز داروی بیمار بر اساس عددی نادرست باشد.
برای همین بیشتر آزمایشگاهها لوله سیتراتی را که تا خط نشانه پر نشده رد میکنند.
لوله PT ساده یا وکیوم؟
| لوله PT وکیوم | لوله PT ساده | |
|---|---|---|
| حجم کشیده‌شده | دقیق، با خلأ تنظیم‌شده | به دست نمونه‌گیر |
| نسبت ۹ به ۱ | مطمئن‌تر | نیاز به دقت در پر کردن تا خط |
| روش نمونه‌گیری | هولدر و سرسوزن | سرنگ |
نکته‌های نمونه‌گیری
- پر کردن کامل: لوله را دقیقاً تا خط نشانه پر کنید.
- مخلوط کردن: بلافاصله پس از نمونه‌گیری چند بار به آرامی سر و ته کنید؛ تکان ندهید.
- ترتیب خون‌گیری: لوله سیترات پیش از لوله‌های سرم، هپارین و EDTA پر میشود. اگر با ست پروانه‌ای نمونه می‌گیرید و لوله سیترات اولین لوله است، هوای داخل لولهٔ ست حجم کشیده‌شده را کم می‌کند؛ روال رایج این است که پیش از لوله سیترات یک لوله بدون افزودنی به‌عنوان لولهٔ دورریز پر شود.
- هماتوکریت بالا: در بیمارانی که هماتوکریت خیلی بالا دارند، پلاسما کمتر و نسبت سیترات به پلاسما بیشتر میشود؛ آزمایشگاهها برای این حالت روال جداگانه دارند.
- زمان تا آزمایش: آزمایش‌های انعقادی به زمان حساس‌اند؛ نمونه را هرچه زودتر به آزمایشگاه برسانید.
خرید لوله PT و PTT
قیمت روز لوله سیترات ساده و وکیوم روی همین صفحه است. اگر بخش انعقاد آزمایشگاه شما ESR هم انجام می‌دهد، توجه کنید که لوله ESR لوله‌ای جداست.
پرسش‌های متداول
لوله PT را میشود برای ESR هم استفاده کرد؟
نه. لوله ESR هم سیترات دارد ولی با غلظت و نسبت خون متفاوت. برای سرعت رسوب از لوله ESR استفاده کنید.
اگر لوله PT کامل پر نشود چه میشود؟
نسبت خون به سیترات به هم میخورد و زمان انعقاد طولانیتر از واقعیت به دست میآید؛ بیشتر آزمایشگاهها چنین نمونهای را رد میکنند.
لوله سیترات همان لوله PT است؟
در آزمایشگاهها «لوله سیترات» معمولاً به همین لوله گفته میشود. ولی لوله ESR هم سیترات دارد؛ برای اینکه اشتباه نشود، نام آزمایش (PT یا ESR) را ملاک بگیرید.
PT و PTT را میشود از یک لوله انجام داد؟
بله؛ هر دو روی پلاسمای سیتراتهٔ همین لوله انجام میشوند.